Txantxangorria euskaltegiekin, euskaltegiak Txantxangorriarekin

Ekitaldi ederra egin dugu gaur goizean Donostiako Miramar Jauregian. Asko —eta askotarikoak— elkartu gara bertan. Han egon gara herri-erakundeak, HAKOBA osatzen dugunetakoak (foru aldundiak —Bizkaikoa eta Gipuzkoakoa—, HABE eta Eusko Jaurlaritza), nahiz eta beste batzuek ez duten etortzerik izan. Han izan gara euskaltegiak, euskaltegien sare guztiak (udal euskaltegiak, barnetegiak, Batuz, Elkarlan, AEK eta IKA). Hauek izan dira gaurko benetako protagonistak: euskaltegiak. Eta bertan izan dira euskara ikasleak, euskara ikasten ari direnen eta euskaraz jakinda ere euskara hobetzen ari diren ikasleen ‘ordezkariak’. Ez gainera nolanahiko ordezkariak. Ordezkari saiatuak, eta arrakastatsuak.

Euskara ikasleak izango dira uda honetako protagonistak. Gu denok, euskaltegiak, euskara ikasleak, herri erakundeak bat eginda Euskararen Txantxangorriaren eskutik. Gu denok, euskaltegiak eta herri-erakundeak, elkarlanean, elkarlan zintzo eta eragingarrian, Txantxangorriaren hegaldian.

Gaur, elkarrekin bilduta, hiru notizia eman nahi izan ditugu. Lehenengo notizia: harreman eta konplizitate eder eta pozgarri bat badela, eta horren berri eman nahi izan dut: Euskararen Txantxangorriak bat egin du euskaltegiekin, eta euskaltegiek Euskararen Txantxangorriarekin bat egin nahi izan dute. Elkarri hegoak eman nahi dizkiote, gure hizkuntzaren hegaldia ederragoa, oparoagoa, luzeagoa izan dadin.

Bigarren notizia da, Euskadi osoan zehar euskaltegiek uda honetan ere eskaintza zabala jartzen digutela esku-eskura, eta horren berri eman dugu. Euskara ikasteko, euskara erabiliz ikasteko eskaintza zabala, erakargarria. Txantxangorriak herritarrei egiten dien gonbidapena da, euskaltegien eskaintza horretaz balia daitezela, euskaltegira hurbildu eta matrikula daitezela uda honetan.

Eta hirugarren notizia, Txantxangorriaren kantua izan da. Gaurtik aurrera, Txantxangorriak badu bere kantua. Eta, hala, kantari bukatu dugu aurkezpen hau.

Txantxangorria, bere paparraren koloreko negua pasa ondoren, udaberrian indarberritu da, eta uda noiz iritsiko zain dago. Plazera eta gozamena udarekin lotzen ditugu. Askorentzat, uda zerbaiti ekiteko aukera da, edo lehendik abiatutako ekinbideei indar berriz heltzekoa. Askorentzat, alegia, uda euskara ikasteko une aproposa da.

Joan den urtean 5.000 pertsonak baino gehiagok eman zuten izena udako euskaltegi edo barnetegiren batean. Urtero mantentzen den kopurua da. Eta hau, urte osoko matrikulazioari lotuta, berri aparta da. Euskaltegientzat pozezko albiste, Txantxangorriarentzat alpiste. Izan ere, hiztun berriak lortzea euskarari hegoak ematea da. Euskaraz egiteko gonbita da Txantxangorria, eta gonbita horrekin euskara ikasteko gonbidapena dator: ikastea, bakoitzak bere mailan: goiko mailan, erdikoan edo hasi berritako mailan. Euskaltegiek euskaldun gehiago sortzen duten hein berean handitzen dira euskara erabiltzeko aukerak. Euskaldun berri bakoitza arnasa da lehendik euskararen jabe garenontzat.  

Euskarari buruzko notiziak sarri askotan zenbakiei lotutako notiziak izaten dira: hainbeste hiztun, hainbeste ikasle, hainbeste erabiltzaile IKTetan edo etxean edo kalean… zenbakiak eta zenbakiak. Baina etengabe azpimarratzen ari gara, eta gaur ere azpimarratu nahi izan dugu, zenbakien atzean pertsonak daudela, zenbaki hotzen atzean buru-bihotzak daudela. Ikasle kopuruak gora egitea oso garrantzitsua da, noski; baina goraka egite horrek duen garrantziaz gain, kualitatiboki funtsezkoa da euskara ikasteak norberari ematen diona. Ez dut esango inoren bizitza goitik behera aldatuko duenik, halako kasuak ere izan dira baina. Hanka sartzeko beldurrik gabe esan dezaket, ordea, biztanle horren bizia osotu, edertu, aberastu egingo duela. Horixe da Miramar jauregian entzun ditugun lekukotasunen helburua, euskarak zer ekarri, erantsi, eskaini dien, eskaintzen dien.

Uda gozamen garaia da, plazeraren bila abiatzekoa, baita euskaraz dibertitzekoa ere. Herrietako jaiak… musika dantzagarria… lagun berriak… irratia piztu, begiak itxi eta irudimenaren bitartez nonahira ihes egin… Testuinguru honetan gozatzeko eta euskaraz egiteko gonbidapena errazago hedatzeko, Txantxangorriak kanta du orain. Bera bezain jostari, airos eta atsegina; alaia; lehenengo entzunaldi berean indiferente uzten ez zaituena, baizik eta aurpegira irrifarra eta gorputzera mugimendua ekartzen duen kantua.

Eskura duzue jada euskararentxantxangorria.eus helbidean. Edonork entzun dezake, edo deskargatu eta eraman. Denon artean gure udako txioa, mezua eta euskarari hegoak emango dizkiona izango da. Txantxangorriaren helburua hasieratik kalean leku berezia hartzea izan da, eta kantarekin hori areagotu nahi da. Jendeak ondo pasatzeko eta gozatzeko tresna bihurtzea. Hemendik aurrera leku askotan entzungo duzue, denon ahotan entzutea da ametsa. Garai bateko Sorotan Belen ibilitako Urbil Artola, Gorka Sarriegi eta Dani Venegas musikarien laguntza izan dugu, eta denon artean zoko guztietara heltzea nahiko genuke. Hala bedi.

Gaur goizeko ekitaldian Joseba Erkizia HABEko zuzendari nagusiak euskaltegietatik udaro euskaraz ikasteko aukerari ematen ari zaion ukitu berritzailea nabarmendu du. Horretan bilakaera izan dugula azpimarratu du, gainera; «Eboluzioa eta… erreboluzioa. Eskaintza sortzaile, erakargarri eta berria etengabe planteatzen ari dela esango nuke, eta lan hori bereziki baliozkoa dela, garrantzizkoa baita hizkuntzara hurbiltzeko estrategiaren barruan. Mugitzen dena bizirik dago. Eta hegan egiten duenak mundua berea du», esan du Erkiziak. Udarako matrikulak euskaltegi eta barnetegietan zabalik daudela gogorarazi eta gero, hegoak euskarari denon artean eman behar dizkiogula iritzi dio. Eta hauxe gaineratu: “Egia da, euskara ikasteak kostu bat du. Baina egia da, baita ere, HABEren, Aldundien edota Udalen aldetik ikasleentzako zuzeneko diru laguntzak daudela. Gainera, aurten berritasun bat dugu. A1 edota A2 mailak eskuratzen dituen ikasleak diru laguntza izango du”.

Ekitaldia amaitu aurretik, HAKOBAren eta euskaltegien izenean, eskerrik asko eman nahi izan dizkiet denei. Eskerrak bereziki konstantziaren eredu diren ikasleoi. Argi dago: zerbait lortu nahi denean, bidean saiatzea ezinbestekoa da. Baina ziur gaude bide hori gozagarri gertatuko zaiela. Hori da gure proposamena, hori da Euskararen Txantxangorriaren gonbita: aurtengo udan, ikasi, mintzatu, euskara lau haizetara zabaldu, eta gozatu.

Euskara ikasleen izenean ordezkari apartak izan ditugu. Ekitaldiaren helburuekin bat arren, Dani Alvarez, kazetari eta aurkezleak, Radio Euskadiko Boulevard saio entzutetsuaren gidariak, ez du gurekin egoterik izan, baina bere programarako ‘pastillatxoa’ prestatu du eta bidali digu:

Kiroleko ordezkari apartak ere izan ditugu. Aurten Athleticeko neskek badute zer esana. Amaia Olabarrieta jokalariak, Espainiako Ligako txapelduna aurten, ekitaldian parte hartu du, eta hitz egin. Euskaldun zaharra da eta halere euskaltegian matrikulatzea erabaki du. Horren guztiaren berri eman digu: “Ni euskaldun zaharra naiz baina hainbeste urtez nire ikasketak gaztelaniaz burutu izanagatik idazteko ohitura pixka bat galdu nuen. Honegatik eman dut izena euskaltegian”. Eta futbolarekin segiz, Donostian geundela, Realera joan behar. Eta Realera joanda, bertako Leyre Fernández jokalaria izan dugu. Iruñan jaioa, eta euskaldun berria. “Nik euskara gutxi dakit. Ulertu bai, baina hitz egitea gehiago kostatzen zait. Euskaltegian izena eman dut euskarazko elkarrizketetan normal-normal sartzeko. Ni ikusten nautenean hizkuntzaz ez aldatzeko, alegia”, azpimarratu du.

Agerraldian parte hartu duten guztiek jarri dute euren alea. Gurutze Sarasolak (IKA sarearen ordezkariak) zera esan du: “Beti egin izan dugun bezala, ahalik eta erraztasun handienak eman nahi dizkiogu euskaraz ikasi nahi duen horri, bere nahi hori bete dezan. Familia barnetegiak izango ditugu eta oinez edo bizikletaz euskara ikasteko aukera ere egongo da”. Mari Paz Martinek (Udal Euskaltegien sarearen ordezkariak), aldiz, honakoa adierazi du: “Euskaltegietan lan egiten dugunok ez daukagu dudarik euskara ikastea eta gozamena elkarri lotuta daudela”.

Patxi Agirregomezkortak, (Batuz sarearen ordezkariak), “leku ez euskaldunetan, edota euskaldun gutxiago dauden eremuetan, euskara erabiltzeko espazioak bilatu behar» ditugula esan digu agerraldian egon garenoi, eta Isa Isazelaiak (Elkarlan sarearen ordezkariak), honako hitzak utzi dizkigu: “Euskara ikasteak ate asko irekitzen ditu. Gure herria hobeki ezagutzeko aukera ematen digu. Uda oso garai polita da euskara ikasten hasteko”. Jon Urdangarin (Barnetegi sarearen ordezkaria) bat etorri da: “Udan euskara ikasteko ikastaroak oso ongi etorriko zaizkizu!”

Mertxe Mujikak (AEK-ren zuzendariak) zera adierazi du: “Txantxangorriarekin bat egiten dugu arrazoi sinple batengatik: euskararen erabilerarekin lotuta dagoen edozein asmok euskaltegien babesa izan behar duelako. Gaur goizean behin eta berriro esan dugun bezala, guztion arteko elkarlana da euskarak behar duena. Hori da garrantzitsuena”.

Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara eta Kultura diputatu Lorea Bilbaoren hitzetan, “Ligak edota txapelketak irabazteko elkarlana ezinbestekoa da eta hori da hemen erakusten gaudena: denon arteko elkarlana. Hemen, liga garrantzitsu bat daukagu irabazteko: euskararen liga, elebitasunaren liga edota hizkuntzen bizikidetzaren liga, hain zuzen ere”. Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasunerako zuzendari Mikel Irizarrentzat, ostera, “depresioaren kontrako antidotorik hoberena ilusioa da eta ilusioa pizteko daukagun tresnarik garrantzitsuena elkarrekin jardutea da”.

Archivo_000

Ezkerretik eskumara: Amaia Olabarrieta (Athleticeko jokalaria, Ligako txapelduna), Gurutze Sarasola (IKA euskaltegi sarearen ordezkaria), Isa Isazelaia (Elkarlan euskaltegi sarearen ordezkaria), Jon Urdangarin (Barnetegien ordezkaria), Mikel Irizar (Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaria), Mertxe Mujika (AEK-ren ordezkaria), Patxi Baztarrika, Patxi Agirregomezkorta (Batuz euskaltegi sarearen ordezkaria), Joseba Erkizia (HABE-ren zuzendari nagusia), Lorea Bilbao (Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara eta Kultura foru diputatua), Mª Paz Martín (Udal euskaltegien ordezkaria) eta Leyre Fernández (Realeko jokalaria).

2016-06-16-PHOTO-00000980

Mahaian, ezkerretik hasita: Isa Isazelaia (Elkarlan euskaltegi sarearen ordezkaria), Patxi Agirregomezkorta (Batuz euskaltegi sarearen ordezkaria), Jon Urdangarin (Barnetegien ordezkaria) Patxi Baztarrika, Mertxe Mugika (AEK-ren ordezkaria) eta Mª Paz Martín (Udal euskaltegien ordezkaria). Gorago, eserita, ezkerretik: Amaia Olabarrieta (Athleticeko jokalaria, Ligako txapelduna), Lorea Bilbao (Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara eta Kultura foru diputatua), Joseba Erkizia (HABE-ren zuzendari nagusia), Mikel Irizar (Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaria) eta Leyre Fernández (Realeko jokalaria).

2016-06-16-PHOTO-00000982

Gaur goizeko ekitaldiko mahaian egon garenotakoen irudia.

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | Deja un comentario

Klasikoen Irakurketa Jarraitua Bilbo Zaharra Euskaltegiaren eskutik

Badira bederatzi urte Bilbo Zaharra Euskaltegiak Klasikoen Irakurketa Jarraitua ekimena abian jarri zuela. Joan zen ostegunean, ekainaren 9an, izan zen aurtengoa, 9. irakurketa, Arriaga Antzokian. Beste askotan bezala, aurtengoan ere parte hartu nuen. Franz Kafkaren Metamorfosia izan da edizio honetako irakurgaia. Gustura irakurri nuen antolatzaileek agindu zidaten pasartea. Nik liburu hori gaztelaniaz irakurria dut, ez euskaraz, irakurri nuen urte haietan ez baitzegoen euskarazko bertsiorik. Orain badira, nik dakidanez behintzat, hiru itzulpen: Xabier Kintanarena, Rufino Iraolarena eta, azkena, Anton Garikanorena. Azken hau da Bilbo Zaharreko lagunek irakurketarako aukeratu dutena.

Klasikoen irakurketa jarraitua dagoeneko ‘klasiko’ bihurtu da. Gogoko dudan ekimena da. Bilboko bihotzean hamabi ordu etengabe euskaraz irakurtzen jardutea, gizarteko askotariko arloetako jendea izatea irakurle, irakurketa pantaila erraldoi bidez kaletik entzun eta ikusteko aukera izatea… zerbait baino dezentez gehiago da. Orain arteko saio gehienetan, euskaraz sorturiko euskal literaturako sorkuntzak izan dira irakurgai; oraingoan, euskal literatura unibertsaleko beste ehundik gora obraren antzera, itzulpenaren eskutik euskal literaturaren etxean bere gelatxoa aurkitu duen obra bat izan da, Metamorfosia, Pragan jaio eta alemanez idatzi zuen idazle ezagunaren  narrazioa.

Euskara ikasleen jaia da Bilbo Zaharrak irakurketa jarraitu honen bidez ospatzen duena. Ezin ahantzi, gainera, aurreko egunetan Kafkaren obraren gainean izandako foruma. Hara zertarako balio duen euskarak: sorkuntza literariorako, irakurketaz gozatzeko, euskarazko literatur sorkuntzak eta beste hizkuntzatan sorturikoak eskuratzeko, irakurritakoaz aberasteko…  ‘Baina’rik aurkitzen ez diodan ekimena da datorren urtean hamar urte beteko dituen klasiko hau. Zorionak Bilbo Zaharra Euskaltegiko lagunei!

2016-06-09-PHOTO-00000938

Franz Kafkaren Metamorfosiaren pasarteetakoa irakurtzen, Bilbo Zaharra Euskaltegiaren ekimen bikainean.

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | Deja un comentario

Lema Eguna Hazparnen

Ekainaren 8an Hazparnen izan nintzen, Iparraldeko EAJ-PNBk gonbidaturik. Lema Eguna ospatzen zen, eta hitzaldi bana eman genuen Itxaro Bethart, Eneritz Zabaleta eta nik neuk. Ekitaldiari hasiera Hazparneko auzapezak eman zion, Beñat Inchauspe jaunak, eta Daniel Camblong izan genuen, aipatutako hitzaldien ondoan bideo biziki interesgarriak ere izan genituen ekitaldiaren gidari. Euskararen egoera eta etorkizunerako perspektibak Iparraldean izan genituen hizpide eta hausnargai, ikuspegi ugaritatik aztertuta (ikuspegi politikoa, juridikoa eta soziolinguistikoa). David Crystal soziolinguista galestarrak esana da, “herri batek bere Hizkuntza salbatzea erabakitzen badu, egina da bidearen erdia”. Kezkagarria da euskararen egoera Iparraldean: beherakadari alto eman eta biziraupenaren erronkari aurre egitea da ezinbestez helburua. Bide hori egiteko badira dagoeneko argi-izpiak Iparraldeko ortzimugan, gazteen artean dagoeneko hasia baita euskararen hazkundea, apalki bada ere. Eta, Crystalen hitzak gogora ekarriz, esango nuke herritarren artean euskara sustatzeko gogoa lekua egiten ari dela. Badago, beraz, itxaropentsu aritzeko motiborik.

2016-06-09-PHOTO-00000946

Euskararen egoerari buruzko gogoeta interesgarriak elkarbanatu genituen EAJ-PNBren Lema Egunean. Argazkian, Beñat Oteiza, neu, Eneritz Zabaleta, Itxaro Bethart eta Daniel Camblong.

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | Deja un comentario

Presentación de las conclusiones y propuestas de futuro del estudio ‘Gu Gazteok’

La directora de la Comisión de Juventud del Consejo Asesor del Euskera, Jone Miren Hernández, la presidenta del Consejo de la Juventud de Euskadi y miembro de la citada comisión, Itsaso Andueza y yo mismo presentamos ayer en Donostia el informe resumen del estudio ‘Gu Gazteok’ (Nosotros/as, los/las jóvenes), elaborado por encargo de la Comisión de Juventud del Consejo Asesor del Euskera. Se habla mucho de los jóvenes, en los medios de comunicación, en la calle y, en general, en la sociedad. Pero, ¿cuál es la realidad de los jóvenes, y qué hábitos tienen? ¿qué opinan de la sociedad y del contexto en que viven? ¿y sobre ellos mismos? ¿cómo se definen los jóvenes vascos? ¿qué idiomas utilizan, y cómo? ¿qué opinan sobre los idiomas? En el documento presentado se han recogido las respuestas que han proporcionado los jóvenes ante esas preguntas.

En la Sesión Plenaria del 17 de enero de 2015 del Consejo Asesor del Euskera, la Comisión de Juventud de dicho órgano recibió el encargo de elaborar a lo largo del periodo 2015-2016 un análisis acerca de la percepción, identidad, vivencias, actitudes… que los/las jóvenes vascos/as tienen respecto al euskera y la pluralidad lingüística. Este trabajo debía realizarse con la participación de los/las jóvenes. Cabe recordar que, una vez terminada esta investigación, la Comisión de Juventud del Consejo Asesor del Euskera aprobó, el 20 de abril de 2016, las propuestas de futuro que, como consecuencia de las conclusiones extraídas del citado estudio, acompañan al mismo. El Consejo Asesor del Euskera aprobó por unanimidad el informe el pasado 11 de mayo.

Antes de mostrar los resultados del estudio, y para contextualizar el trabajo presentado ayer, ofrecimos una serie de datos extraídos de la proyección de futuro recogida en el documento ‘¿Y a partir de ahora qué?’:

  • En 2011, el 36,4% de la población total de la Comunidad Autónoma de Euskadi era vascohablante, un 19,3% era vascohablante pasivo y un 44,3% castellanohablante. Según los datos de la proyección, en 2036, un 49,5% será vascohablante, un 16,7% vascohablante pasivo y un 33,8% será castellanohablante.
  • En cuanto a la evolución de la competencia lingüística de la población menor de 25 años se refiere, en 2011, un 73,2% de la misma era vascohablante, un 15,5% vascohablante pasivo y un 11,3% castellanohablante. En 2036, siempre según la mencionada proyección, un 83,4% será vascohablante, un 9,3% vascohablante pasivo y un 7,3% castellanohablante.

El documento ‘Y a partir de ahora qué?’ establece una serie de prioridades para los próximos 20 años. La primera prioridad ha de ser mantener lo conseguido hasta el presente. Mucho es lo que se ha logrado, pero la pervivencia de esos logros no está de por sí asegurada. Y el grupo social que debiéramos priorizar es el de los jóvenes. Por las siguientes razones, entre otras: porque el crecimiento del euskera seguirá viniendo de la mano de los jóvenes; porque las proporciones mayores de vascohablantes se concentran claramente en la población juvenil; porque dispondremos de generaciones criadas, formadas y educadas en euskera; porque la totalidad de los vascohablantes jóvenes están alfabetizados en euskera; porque, dado que nuestros porcentajes de jóvenes con estudios universitarios se cuentan entre los más altos de Europa, los y las dirigentes y líderes de la sociedad del futuro se encuentran entre los jóvenes. El trabajo que ayer presentamos es nuevo e innovador y me gustaría agradecer a la Comisión de Juventud del Consejo Asesor del Euskera, y en especial a su directora Jone Miren Hernández, el trabajo que han realizado.

El informe presentado es el resultado del estudio ‘Gu Gazteok’. Entre septiembre de 2015 y febrero de 2016, se llevó a cabo una investigación en la que participaron más de 100 jóvenes de entre 12 y 14 años y cuyo objetivo consistió en recoger sus prácticas habituales, identidades y experiencias y ponerlas en relación con el idioma. De esta forma, se ha escuchado la voz de los jóvenes, se han podido realizar charlas con ellos y se han podido recoger los testimonios de sus conversaciones. Este estudio, por lo tanto, recoge las experiencias de los jóvenes en relación a los idiomas que utilizan, puesto que su objetivo ha sido el de situar esa relación entre los jóvenes y los idiomas en sus prácticas cotidianas.

El objetivo principal de esta investigación ha consistido en que los propios jóvenes conozcan, analicen y presenten los hábitos lingüísticos, las actitudes y las prácticas que se dan a su alrededor. Junto con ello, se han formulado los siguientes objetivos específicos:

  • Conocer el contexto de los jóvenes.
  • Recopilar las imágenes, experiencias e identidades de lo que es ser joven.
  • Realizar una aproximación a las prácticas habituales de los jóvenes.
  • Elaborar una cartografía lingüística de los jóvenes: prácticas, espacios, impulsores…
  • Recoger los discursos de los jóvenes en torno al idioma.

La investigación se ha basado en el proyecto ‘Kuadrillategi’ de estos tres municipios guipuzcoanos: Lasarte-Oria, Pasaia y Lezo. En total han participado 105 jóvenes de entre 12 y 14 años.

Los resultados de la investigación recogidos en el informe se han planteado como punto de partida para la reflexión y el debate, de cara a la normalización social del euskera en el ámbito específico de la juventud. En esta dirección, la Comisión Especial de Juventud del Consejo Asesor del Euskera ha realizado unas propuestas de cara al futuro:

  • Seguir profundizando en las relaciones entre los jóvenes y el euskera.
  • Establecer una planificación lingüística firme para los ámbitos del deporte, la cultura y el tiempo libre.
  • Reforzar la labor de la escuela.
  • Para el desarrollo de los dos apartados anteriores, prestar especial atención a aquellos profesionales y agentes en contacto con los jóvenes (profesores, promotores culturales, monitores de tiempo libre, monitores deportivos…), mediante el impulso de la investigación, la creación de programas especiales, la oferta de formación y el fomento de la sensibilización.
  • Ampliar, fortalecer, crear y dar a conocer los recursos para activar y desarrollar la creación propia en euskera de los jóvenes (situaciones, iniciativas, discursos…).
  • Tratar de reforzar el prestigio del euskera.

El vídeo de la comparecencia de ayer está disponible en la web del servicio Irekia del Gobierno Vasco: http://www.irekia.euskadi.eus/es/web_tv/8220-presentacion-del-estudio-gazteok

2016-06-08-PHOTO-00000936

En la presentación tomamos parte la presidenta de la Comisión de Juventud del Consejo Asesor del Euskera, Jone Miren Hernández, la presidenta del Consejo de la Juventud de Euskadi y miembro de la citada comisión, Itsaso Andueza, y yo mismo.

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | Deja un comentario

‘Gu Gazteok’ ikerketaren aurkezpena Donostian

Euskararen Aholku Batzordeko Gazteriaren Batzorde-ataleko zuzendari Jone Miren Hernandezek, Euskadiko Gazteriaren Kontseiluko presidente eta aipatutako Batzorde-ataleko kide Itsaso Anduezak eta hirurok, batzorde-atal horrek egindako ‘Gu Gazteok’ ikerketaren emaitzen txostena aurkeztu dugu gaur Donostian. Komunikabideetan, kalean, gizartean, oro har, asko hitz egiten da gazteei buruz. Baina, zein da gazteen errealitatea eta egunerokotasuna? zein iritzi dute euren gizarteaz, euren testuinguruaz? zer esaten dute euren buruei buruz? nola definitzen dute euren burua gazte euskaldunek? zer hizkuntzak erabiltzen dituzte, nola? zer diote hizkuntzei buruz? Gaur aurkeztu den ikerketan galdera horien erantzun batzuk jaso dira zenbait gazteen ahotik.

2015eko ekainaren 17an Euskararen Aholku Batzordeak eginiko Osoko Bilkuran, Gazteriaren Batzorde-atalari gazteek euskararen gainean eta hizkuntza aniztasunari buruz dituzten pertzepzio, identitate edo identifikazio, bizipen, jarrera eta jokamoldeei buruzko gogoeta eta azterketa egiteko eskatu zitzaion. Gazteen parte-hartzearekin, noski. Gaur aurkeztu den ikerketak eskari horri erantzuna eman nahi dio. Gogoratu behar da, pasa den maiatzaren 11an, Euskararen Aholku Batzordeak bere egin zuela, aho batez, dokumentu hau.

Ikerketarekin hasi aurretik, ‘Eta hemendik aurrera zer?’ dokumentuan jasotzen den aurreikuspenak eskaintzen dituen zenbait datu eman ditut, gaur aurkeztu den ikerketaren testuingurua zedarritzeko:

  • 2011an, EAEko biztanleria osoaren %36,4 euskalduna zen, %19,3 euskaldun hartzailea eta %44,3 erdalduna. 2036an aldiz, aipatutako proiekzioaren arabera, %49,5 euskalduna izango da, %16,7 euskaldun hartzailea eta %33,8 erdalduna.
  • 25 urtetik beherakoen artean, aldiz, hizkuntza gaitasunaren bilakaera honakoa hau izan daiteke, betiere aipatutako proiekzioaren arabera: 2011an, adin talde honen %73,2 euskalduna zen, %15,5 euskaldun hartzailea eta %11,3 erdalduna. 2036an, berriz, %83,4 euskalduna izango da, %9,3 euskaldun hartzailea eta %7,3 erdalduna.

‘Eta hemendik aurrera zer?’ dokumentuak datozen 20 urteei begirako lehentasunak finkatzen ditu. Lehentasunetan lehentasun orain arte egindako lanari eustea izan behar du. Hori bai, lehenetsi behar dugun giza taldea gazteen taldea da. Hainbat arrazoi daude honetarako: euskararen hazkundeak gazteen eskutik etortzen jarraituko duelako; gazteen artean kontzentratzen direlako euskaldunen proportziorik nabarmen altuenak; euskaraz hazi, formatu eta hezitako belaunaldiak izango ditugulako; gazte euskaldun guztiak euskaraz alfabetatuak direlako; unibertsitate ikasketadun gazteen portzentajeak Europako altuenetakoak direlako, eta etorkizuneko gizartearen gidari eta liderrak gazteen artean daudelako. Gaur aurkeztu dugun lana berria eta berritzailea da. Euskararen Aholku Batzordeko Gazteria Batzorde-atalari eskertu nahi diot egindako lana. Kalitate handiko lana da, ezbairik gabe.

2015eko irail eta 2016ko otsail artean 12 eta 14 urte bitarteko ehun neraberekin baino gehiagorekin burutu zen ‘Gu Gazteok’ euren egunerokotasuneko praktikak, identitateak eta bizipenak jasotzeko eta hizkuntzarekin harremanetan jartzeko. Nerabeen ahotsak entzun dira, beraiekin solasaldiak izan dira eta euren hizketaldien lekuko izateko aukera egon da. Lan hau, beraz, gazte hauen hizkuntza-esperientziaz blai dago, helburua gazteen eta hizkuntzaren arteko harreman hori gazteen errealitatean eta ‘izaeran’ kokatzea izan baita.

Ikerketa honen helburu nagusia gazteek beraiek euren inguruko hizkuntz ohiturak, jarrerak eta praktikak ezagutzea, aztertzea eta aurkeztea izan da. Horrekin batera, honako helburu zehatz hauek formulatu dira:

  • Gazteen testuingurua ezagutzea.
  • Gazte izatearen irudia(k), bizipenak eta identitateak jasotzea.
  • Gazteen egunerokotasuneko praktiketara hurbiltzea.
  • Gazteen hizkuntza kartografia egitea: hizkuntza-praktikak, hizkuntza-guneak, hizkuntza eragileak…
  • Hizkuntzaren inguruko gazteen diskurtsoak jasotzea.

Ikerketa hau Gipuzkoako hiru herritako ‘Kuadrillategi’ egitasmoan gauzatu da: Lasarte- Oria, Pasaia eta Lezon. Guztira, 12 eta 14 urte arteko 105 gaztek parte hartu dute.

Dokumentu honetan bildu diren ikerketaren emaitzak, eztabaida eta hausnarketarako abiapuntu gisa planteatu dira euskararen normalizazio sozialaren bidean. Norabide horretan, Euskara Aholku Batzordeko Gazteriaren Batzorde-atal Bereziak aurrera begirako proposamen orokor batzuk zerrendatu ditu:

  • Gazteen eta euskararen arteko harremanetan sakontzen jarraitzea.
  • Kirol, kultura eta aisialdirako hizkuntza-plangintza sendoak ezartzea.
  • Eskolaren lana indartzea.
  • Aurreko bi atalen garapenean, bereziki harrera jartzea gazteekin harremanetan ari diren profesional eta eragileengan (irakasleak, kultura sustatzaileak, aisialdi begiraleak, kirol monitoreak…), horretarako ikerketa sustatuz, programa bereziak sortuz, prestakuntza eskainiz, sentsibilizazioa sustatuz.
  • Gazteen euskarazko sorkuntza propioa aktibatzeko eta egiteko baliabideak (egoerak, ekimenak, diskurtsoak…) zabaldu, sendotu, sortu eta jakinaraztea.
  • Euskararen prestigioa indartzeko ahaleginak egin behar dira.

Eusko Jaurlaritzaren Irekia zerbitzuaren webgunean dago agerraldiaren bideoa: http://www.irekia.euskadi.eus/eu/web_tv/8220-gazteok-ikerketaren-aurkezpena

2016-06-08-PHOTO-00000936

Euskararen Aholku Batzordeko Gazteriaren Batzorde-ataleko zuzendari Jone Miren Hernandezek, Euskadiko Gazteriaren Kontseiluko presidente Itsaso Anduezak eta nik neuk hartu dugu parte agerraldian.

 

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | Deja un comentario

Primera calculadora científica en euskera, gracias al trabajo en común del Gobierno Vasco y Casio

El Gobierno Vasco y la empresa japonesa Casio presentamos ayer en la sede del Ejecutivo en Donostia la primera calculadora Casio en euskera. Participé en el evento en nombre del Gobierno Vasco en calidad de viceconsejero de Política Lingüística junto a Begoña Garamendi, directora de Innovación Educativa. Por el lado de Casio, tomaron parte Koichi Danjo y François Vilaprinyo, como representantes de la dirección general de Casio, y el coordinador educativo de dicha empresa Daniel Vila. Los representantes de la empresa nipona agradecieron la colaboración que les ha prestado el Gobierno Vasco, así como la labor de promoción del nuevo producto, y Vila recordó la ayuda que les ha dado el Ayuntamiento de Beasain en lo que se refiere a la traducción. Yo quise agradecer, también, la aportación del ingeniero Goio Lekuona.

Se trata de un gran paso llevado a cabo por la multinacional japonesa Casio en el desarrollo de iniciativas innovadoras, en este caso en Euskadi, con el objetivo de promover el multilingüismo a través de las tecnologías, mediante el uso de una herramienta, hoy en día indispensable para el profesorado y el alumnado, en las diferentes etapas de la vida académica. A partir de ahora, es posible utilizar la calculadora ClassWiz también en euskera. Esta calculadora que ha sido desarrollada en colaboración con los profesores y está adaptada a los currículums escolares establecidos por los gobiernos español y portugués, incorpora una pantalla de alta resolución con la posibilidad de seleccionar el idioma.

La familia ClassWiz se compone de varios modelos y es la evolución directa de las actuales calculadoras científicas. Por ejemplo, la ya conocida FX-82, se convierte en la nueva ClassWiz 82SPX IBERIA. Con las calculadoras de la nueva serie ClassWiz los alumnos podrán poner en práctica en el aula las funciones básicas de una hoja de cálculo, sin la necesidad de un ordenador. Permiten, entre otras, hacer sumas, productos, determinar los valores promedio, máximo y mínimo, además del cálculo de las sumas de la integral de Riemann, recurrencias, etc. También, permiten la posibilidad de visualizar gráficos con el apoyo de un smartphone o una tablet con acceso a Internet. ¿Cómo funciona? Pulsando el botón adecuado, la ClassWiz genera un código QR para su lectura con el Smartphone o la tableta. Automáticamente se envía el contenido a una site de Casio que permite la visualización de gráficos, tablas y diagramas.

Quiero expresar mi profundo agradecimiento y sincera felicitación a la empresa multinacional Casio, porque ha puesto a disposición del conjunto de usuarios y usuarias vascos una nueva e innovadora herramienta que contribuye a facilitar la enseñanza y aprendizaje de las matemáticas en euskera para nuestros profesores y alumnos. Se trata de la primera calculadora científica personalizada para la península ibérica, que viene en cuatro lenguas: castellano, catalán, portugués y euskera.

Recuerdo como si fuera ayer la primera reunión, el primer contacto, que mantuvimos —fue hace menos de un año, en Bilbao— entre responsables de la multinacional Casio y del Gobierno Vasco. En aquella ocasión, nos reunimos, por parte de Casio François Vilaprinyo y Daniel Vila, y por nuestra parte, Araceli Díaz de Lezana, el director de Promoción del Euskera Jokin Azkue, y yo mismo. Hablamos de la posibilidad de introducir el euskera en la mundialmente conocida y reconocida  calculadora científica de Casio. Constatamos el interés común, y los ingenieros de Casio se pusieron manos a la obra. Y Casio ha cumplido.

Las TIC no le son ajenas al euskera, ni el euskera les es extraño a las TIC. Las TIC son uno de los territorios en que vive el euskera. Las TIC forman parte del hábitat del euskera. El euskera se encuentra en ese 5% de las lenguas del mundo que son utilizadas en internet. Es una de las 33 lenguas de Twitter. Es una de las 292 lenguas de Wikipedia, y son 245.841 los artículos escritos en euskera en Wikipedia: hay más artículos en euskera que en algunas lenguas oficiales de la Unión Europea. De hecho, ocupa la posición 31 entre las lenguas de Wikipedia. Muchas de las redes sociales y servicios web más utilizadas saben euskera, son utilizadas en euskera. Y ahora, también la calculadora, la calculadora científica ClasWiz de Casio, sabe hablar en euskera. Es la primera calculadora científica en euskera, con su correspondiente manual de instrucciones, también en euskera.

Este es un paso importante. Recientemente, hace tres semanas, el Consejo Asesor del Euskera aprobó la Carta de Recomendaciones para el desarrollo delas TIC en euskera. Se trata de una carta que determina 12 prioridades para el impulso del uso del euskera en las TIC. Esta actuación de incorporación del euskera a la calculadora científica de CASIO encaja precisamente en dos de las 12 prioridades marcadas. Y encaja totalmente en las acciones previstas en la Agenda Estratégica del Euskera del Gobierno Vasco para esta legislatura de 2013-1016.

La incorporación del euskera a la calculadora científica de Casio tiene una importancia extraordinaria, porque es una herramienta de uso para miles de estudiantes y profesores. Son miles las jóvenes y los jóvenes que optan por realizar sus estudios en euskera, tanto en la educación obligatoria como en el bachiller, en la FP y en la universidad. Por ejemplo, en este curso, el 56% de quienes se matricularon por primera vez en la UPV optaron por matricularse en la línea de euskera. Las personas usuarias potenciales de esta nueva, innovadora y avanzada herramienta en euskera se cuentan por miles en nuestra sociedad.

El principal objetivo de la política lingüística que desarrolla el Gobierno Vasco consiste en incrementar y fortalecer el uso del euskera, también en las TICPara el euskera es imprescindible —una cuestión de vida o muerte— servirse también de tales tecnologías. Las TIC ya no son ‘tecnologías interesantes’; sencillamente son ‘tecnologias imprescindibles’. Las TIC no son el futuro, son el presente. Hoy vivimos en las TIC, y de manera especial vive la juventud en las TIC. Precisamente porque ya vivimos en estas tecnologías, estas deben saber hablar euskera ‘sí o sí’. Lo contrario supondría condenar a nuestra lengua a la segunda división y a la subordinación. Los teléfonos móviles, ordenadores y demás dispositivos e instrumentos tecnológicos saben euskera. Y desde hoy también la calculadora sabe euskera. Estamos avanzando, claramente, pero no podemos detenernos.

Dicho esto, es verdaderamente gratificante comprobar que una empresa multinacional como Casio apueste por la diversidad lingüística y por el euskera. Por eso mi agradecimiento a Casio por haber hecho que nuestra lengua tome el tren de sus productos tecnológicos, y por contribuir así a situar al euskera entre las lenguas desarrolladas del mundo.

Y concluyo con dos mensajes, más bien dos invitaciones. El primer mensaje va especialmente dirigido a Casio: esperamos seguir contando en lo sucesivo con la multinacional Casio como compañera de viaje en la senda del desarrollo tecnológico del euskera. El euskera está creciendo, pero debe crecer aún más para que nuestra sociedad sea progresivamente más bilingüe. En ese proceso de crecimiento, el euskera necesita contar, también, con empresas avanzadas y punteras, como Casio, como aliadas, y también Casio se beneficiará del crecimiento del euskera.

El segundo mensaje va dirigido a los vascohablantes, a los ciudadanos y ciudadanas capaces de utilizar estos productos tecnológicos en euskera, en este caso concreto, la calculadora científica de Casio: os animamos e invitamos a usarla. Tenemos a nuestro alcance nuevas oportunidades de usar el euskera. Pero ahora toca hacer uso de todo ello, y eso solo está en manos de cada uno de nosotros. Es importante para la salud del euskera contar con herramientas tecnológicas en euskera, pero no es eso lo más importante, lo decisivo: lo más importante, lo decisivo es utilizar los instrumentos y productos que están a nuestra disposición. Porque lo que el euskera de verdad necesita es ser utilizado. El euskera necesita hablantes y usuarios.

El vídeo de la presentación está disponible en la web Irekia del Gobierno Vasco: http://www.irekia.euskadi.eus/es/web_tv/8208-presentacion-primera-calculadora-euskera

la foto 1

De izquierda a derecha: Daniel Vila (Coordinador educativo de Casio España), François Vilaprinyo (Director de Casio España), Begoña Garamendi (Directora de Innovación Educativa del Gobierno Vasco), yo mismo y Koichi Danjo (Director de Casio Japón).

Partekatu - Comparte:
  • Print
  • Add to favorites
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
Publicado en Idatziak-Articulos | 1 comentario